KỶ NIỆM 120 NĂM NGÀY SINH ĐỒNG CHÍ PHẠM HỮU LẦU (1906 - 2026)

Người cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam

Năm 2026, kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Hữu Lầu (1906 – 2026) là dịp để cán bộ, đảng viên và Nhân dân ôn lại cuộc đời, sự nghiệp hoạt động cách mạng và những cống hiến to lớn của đồng chí đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; qua đó tiếp tục giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và ý thức phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân.

Người con ưu tú của quê hương Cao Lãnh

Đồng chí Phạm Hữu Lầu, bí danh Tư Lộ, sinh năm 1906, quê làng Hòa An, tổng An Tịnh, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc, nay là phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. 

Từ nhỏ, đồng chí là người ham học, học giỏi. Năm 1919, khi mới 13 tuổi, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, cha mất sớm, đồng chí phải nghỉ học để phụ giúp gia đình, làm nhiều công việc như thợ sơn, thợ hớt tóc, cùng mẹ chăm lo cuộc sống và nuôi dưỡng hai em. Từ thời niên thiếu, đồng chí sớm tiếp xúc với tư tưởng tiến bộ của các bậc chí sĩ yêu nước, chứng kiến và thấu hiểu nỗi khổ của người dân mất nước, từ đó sớm hình thành ý chí cách mạng, đấu tranh giành độc lập dân tộc. Trong những năm 1925 – 1926, đồng chí tích cực tham gia phong trào yêu nước, truy điệu và để tang chí sĩ Phan Chu Trinh, đòi ân xá chí sĩ Phan Bội Châu.

Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, trở thành người cộng sản kiên trung

Tháng 9/1928, đồng chí Phạm Hữu Lầu được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, trở thành một nhân tố lãnh đạo Chi hội ở Cao Lãnh. Với cương vị Chi hội trưởng, đồng chí đã lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống lại cường quyền, bóc lột, góp phần phát triển lực lượng cách mạng.

Tháng 10/1929, đồng chí trở thành một trong những đảng viên An Nam Cộng sản Đảng đầu tiên ở Nam Kỳ, đồng thời là đảng viên An Nam Cộng sản Đảng đầu tiên ở tỉnh Sa Đéc. Sau đó, đồng chí thực hiện chủ trương “đi vô sản hóa” tại Đề-pô xe lửa Dĩ An, tỉnh Thủ Dầu Một, nay thuộc tỉnh Bình Dương, nhằm tuyên truyền, giác ngộ công nhân, xây dựng tổ chức Đảng và tổ chức Công hội.

Sau Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí Phạm Hữu Lầu được cử tham gia và trở thành Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ngày 24/7/1930, trên đường sang Hồng Kông dự Hội nghị Trung ương sắp diễn ra, đồng chí bị thực dân Pháp bắt tại Hải Phòng. Dù bị kẻ địch tìm mọi cách mua chuộc, dụ dỗ, tra tấn nhằm khai thác thông tin về tổ chức Đảng, đồng chí vẫn giữ vững bản lĩnh, tinh thần kiên trung, bất khuất. Đồng chí bị kết án tù chung thân, phát lưu và đày ra Côn Đảo vào giữa năm 1931.

Kiên cường trong lao tù, tích cực hoạt động cách mạng

Trong những năm tháng bị giam cầm tại Côn Đảo, đồng chí Phạm Hữu Lầu cùng các đảng viên biến nhà tù thành trường học cách mạng, tích cực hoạt động, lãnh đạo tù nhân đấu tranh, đấu tranh đòi cải thiện đời sống, bảo vệ sinh mạng và tổ chức các lớp học tập văn hóa, lý luận nhằm đào tạo cán bộ.

Năm 1936, đồng chí được ân xá, trở về đất liền và tiếp tục hoạt động cách mạng tại Sài Gòn, Cao Lãnh, Rạch Giá; tham gia nhóm Dân chúng (Le Peuple), đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ.

Cuối năm 1939, đồng chí tiếp tục bị thực dân Pháp bắt, bị kết án 5 năm tù giam, 10 năm cấm lưu trú; cuối năm 1940 bị đày ra Côn Đảo lần thứ hai. Trong thời gian bị giam cầm, đồng chí luôn giữ vững ý chí đấu tranh, hăng say học tập, hoạt động và giúp đỡ đồng chí, đồng đội. Đồng chí cũng có những đóng góp tích cực cùng các đồng chí bị giam giữ tổ chức tốt công tác cứu tế tù nhân, bảo vệ mạng sống cho nhiều tù nhân chính trị.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ngày 23/9/1945, đồng chí Phạm Hữu Lầu cùng nhiều đồng chí khác được trả tự do và trở về đất liền. Trước đó, đồng chí tham gia giành chính quyền tại Côn Đảo và là Trưởng đoàn tàu Phú Quốc chở hơn 400 tù chính trị trở về đất liền, cập bến Đại Ngãi, Sóc Trăng an toàn.

Nhà lãnh đạo tận tụy, có nhiều đóng góp cho cách mạng Nam Bộ

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí Phạm Hữu Lầu được Đảng giao nhiều trọng trách quan trọng: Bí thư Tỉnh ủy Sa Đéc; Phó Bí thư, Chủ nhiệm Việt Minh, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - Hành chính tỉnh Sa Đéc; Ủy viên Khu ủy Khu 8; Phó Bí thư Khu ủy Khu 8 phụ trách Ban Kiểm tra; Bí thư Tỉnh ủy Mỹ - Tân - Gò; Ủy viên Ủy ban Kháng chiến - Hành chính Nam Bộ kiêm Giám đốc Sở Công an Nam Bộ và phụ trách Thương binh, Cựu binh...

Trong điều kiện cuộc kháng chiến đầy khó khăn, gian khổ, đồng chí luôn thể hiện tinh thần yêu nước, nhiệt huyết cách mạng, đem hết trí tuệ, tài năng và kinh nghiệm để phục vụ cách mạng, hoàn thành xuất sắc những nhiệm vụ được Đảng và Nhân dân giao phó.

Tháng 10/1954, tại Hội nghị thành lập Xứ ủy Nam Bộ, đồng chí Phạm Hữu Lầu được bầu làm Phó Bí thư Xứ ủy Nam Bộ. Tháng 6/1957, đồng chí giữ chức Quyền Bí thư Xứ ủy Nam Bộ.

Trong giai đoạn phong trào cách mạng miền Nam gặp nhiều khó khăn, đồng chí cùng tập thể Xứ ủy Nam Bộ tập trung lãnh đạo phong trào, giữ gìn lực lượng, chống chính sách “tố cộng, diệt cộng”, củng cố tổ chức Đảng, tập hợp lực lượng, duy trì và phát triển phong trào cách mạng. Với tư duy chính trị nhạy bén, bản lĩnh kiên định, năng lực lãnh đạo và tầm nhìn chiến lược, đồng chí Phạm Hữu Lầu luôn được Đảng và Nhân dân tin tưởng giao nhiều trọng trách quan trọng. Cuộc đời hoạt động cách mạng của đồng chí gắn liền với những chặng đường đấu tranh đầy gian khổ, hy sinh của phong trào cách mạng Nam Bộ. Do bệnh nặng, đồng chí Phạm Hữu Lầu đã từ trần ngày 16/12/1959 tại Campuchia, giữa lúc cuộc đấu tranh cách mạng của Nhân dân miền Nam đang ở thời điểm hết sức khó khăn, quyết liệt.

Năm 1985, lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp đưa hài cốt đồng chí về cải táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ, đồng thời quyết định đặt tên Trường Chính trị tỉnh là Trường Phạm Hữu Lầu, nay là Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp.

Tấm gương đạo đức cách mạng sáng ngời

Ngày 10/5/2024, Bộ Chính trị công nhận đồng chí Phạm Hữu Lầu là lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam.

Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí là tấm gương tiêu biểu về phẩm chất, đạo đức của người chiến sĩ cách mạng, tuyệt đối trung thành với lý tưởng của Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; luôn đặt lợi ích của Tổ quốc và Nhân dân lên trên hết. Với lối sống giản dị, khiêm tốn, gần gũi, hết lòng vì đồng bào, đồng chí và tinh thần hy sinh cao cả, đồng chí Phạm Hữu Lầu đã để lại hình ảnh đẹp về người chiến sĩ cộng sản kiên trung, bất khuất, suốt đời phấn đấu vì độc lập dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân. Những đóng góp của đồng chí đã góp phần làm nên truyền thống kiên cường, bất khuất của Nam Bộ – “Thành đồng Tổ quốc” trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Noi gương đồng chí Phạm Hữu Lầu trong xây dựng quê hương, đất nước

Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Hữu Lầu (1906 – 2026) không chỉ là dịp tưởng nhớ, tri ân một người cộng sản kiên trung mà còn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân soi chiếu vào những giá trị tốt đẹp của thế hệ đi trước để tự giác tu dưỡng, rèn luyện và hành động.

Tấm gương đồng chí Phạm Hữu Lầu nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên về bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy với công việc và sự gắn bó mật thiết với đồng chí, đồng bào và Nhân dân. Trong công tác, cần chủ động, quyết liệt, đổi mới tư duy, phương pháp; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; nói đi đôi với làm, chủ trương và nghị quyết phải được cụ thể hóa thành chương trình, nhiệm vụ và kết quả thực chất. Đối với thế hệ trẻ, cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Phạm Hữu Lầu là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm đối với đất nước; không ngừng học tập, nâng cao trình độ, làm chủ khoa học, công nghệ, chủ động đổi mới, sáng tạo, có ý thức trách nhiệm với cộng đồng và sẵn sàng đảm nhận việc khó, đóng góp trí tuệ, sức lực vào sự phát triển của đất nước.

Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Hữu Lầu (1906 – 2026) là dịp để tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý chí cống hiến, củng cố niềm tin của Nhân dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.

Tin bài: Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công xã Sơn Thủy

Nguồn tư liệu: Đề cương tuyên truyền kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Hữu Lầu (1906 - 2026) của Ban Tuyên giáo Trung ương và nguồn ảnh: tư liệu chính thống.